Текст выступления:

Жыртық кітап жылды (мысал)
1. Жыртық кітап: қазына, достық және жылылық тақырыптары

Балалық балғын мінез бен мейірімнің тоғысқан жерінде, ескі кітап пен балалар арасындағы мейірімділік жолы ашылады. Бұл жыртық кітап — кішкентай достарға арнал­ған ерекше сыр мен жылылықтың шегі.

2. «Жыртық кітап» мысалының туындауы мен тәрбиелік маңызы

Бұл шығарма балаларды кітапқа құрметпен қарауға, оны күтудің мәнін ұғынуға тәрбиелейді. Мектепте орын алған бұл оқиға достық пен жауапкершілік сезімін оятып, балалардың жан-жақты дамуына мол ықпал етеді. Әдебиет пен өмір сабақтары осылай ұштасады.

3. Кітап – таңғажайып әлем

Әрбір кітап беті – білім мен қызыққа толы, кез келген оқырманға жаңа сырды ашады. Тіпті жыртық парақтар да өз ішінен ерекше тарих пен қуаныш әжептәуір хикаялар сақтайды. Кітаптар — осы әлемге есік ашатын нағыз достар, олар балаларға армандауға, сырласуға және әрдайым жаңалық табуға көмектеседі.

4. Жыртық кітаптың алғашқы көңілі

Қорытып келген жалғыздық: Уақыты өтсе де, бұл кітап ұзақ жылдар бойы адамның назарынан тыс, сөреде жалғыз жатты. Оның әлсіз, жыртық беттері кейбір балалардың қызығушылығын жойып, оған салқын қарауға себеп болды.

Үміт пен өмірлік күту: Солай болса да, кітап үмітін үзген жоқ – бір күні оны тағы оқитын күні туар деп сенді. Бұл үміт оның ішіндегі өмір мен білімнің өшпес құндылығы екенін білдіреді.

5. Балалардың кітапқа қарым-қатынасы

Кейбір балалар кітапқа мән бермей, оны зорлықпен ашып, жыртып, қамқорсыз қарайды. Бұл олардың жауапкершіліктің маңызын әлі толық түсінбейтінін көрсетеді.

Ал енді басқалары кітапқа мейіріммен қарап, оны сақтап, қадірлеуді біледі. Мұндай балалар кітапты нағыз дос ретінде бағалайды және құрметпен қарайды.

6. Мұғалімнің маңызды рөлі

Мұғалімдер балаларға кітаптарға қатысты дұрыс көзқарасты қалыптастыруда маңызды роль атқарады. Олар әдебиетті сүйіспеншілікпен таныстырып ғана қана қоймай, оны қорғаудың және құрметтеудің маңыздылығын да ұғындырады. Осындай бағыттағы тәжірибелер балалардың кітаптарға деген жанашырлығын арттыра алады.

7. Тосын достық пен жылы сөз

Кітапқа деген алғашқы қамқорлық: Бір бала жыртық кітапқа ерекше мейірім білдіріп, оған жылы сөздерге толы нәзік көңілін арнайды. Бұл оған қуаныш пен өмірлік күш береді.

Жылылықтың күшін сезіну: Осы мейірімділік арқасында кітап қайта жанданып, ішкі өмірі мен ертегілерінің жарығын ашып, өзіне жаңа өмір сыйлайды.

8. Кітапқа көмектескен бала

Мейірімді оқушы кітаптағы жыртықтарды тігеді, мұқаба­сын қайта жөндеп, оған екінші өмір сыйлайды. Бұл іс кітапқа қамқорлық пен ұқыптылықтың үлгісі болып табылады.

Парақтарды түзу арқылы бала кітапқа жаңа өмір беретінін түсінеді. Мұндай әрекет оқушылар арасында қамқорлық сезімін қалыптастырады.

9. Кітаптың асыл армандары

Кітаптың басты арманы – оқырмандарына қайта оралып, олардың жүрегінде сүйікті достарға айналу.

Сондай-ақ кітап балаларға қуаныш пен білім таратып, ешқашан ұмытылмауды тілейді. Әр оқырманға ерекше әсер қалдыру – оның негізгі мақсаты.

10. Жауапкершілік пен қамқорлық сезімі

Кітапқа дұрыс қараудың маңызы: Оқушылар кітапты құрметтеп, оны таза сақтау мен күтудің маңыздылығын үйренеді. Бұл олардың жауапкершілігін қалыптастыратын алғашқы қадам.

Балалар арасындағы қамқорлық: Кітапқа мән бере отырып, балалар оның құндылығын түсініп, басқа адамдарға деген мейірімділік пен қамқорлықтың белгісі екенін сезінеді.

11. Сынып кітапханасы – білім бұлағы

Сынып кітапханасы – оқу барысына қажетті білімдік орталық. Мұнда балалар әртүрлі жанрдағы кітаптарды тауып, өз қызығушылықтары бойынша таныса алады. Бұл орта тәрбиелік мәні зор, өйткені кітаптар балаларды рухани байытады әрі ынталандырады.

12. Көңілді шумақ: кітап туралы өлең

Жыртық кітап туралы әзіл-қалжыңға толы, мейірімді өлең балалардың көңілін көтереді. Әр жолы кітапқа деген сүйіспеншілікпен қатар, күлкілі сәттерді де бейнелейді.

Бұл өлең балаларды кітап оқуға қызықтырып, достық пен қуаныш сезімін арттырады, сондай-ақ кітапқа деген ынтаны оятады.

13. Бәріміз бірге: кітап жөндеудің қуанышы

Тұтас команда жұмысы: Балалар бірге жиналып, жыртық кітапты жөндеуге кіріседі. Әрқайсысы өзіне берілген міндетті абыроймен атқарып, ынтымақтастық және жауапкершілік сезімін дамытады.

Жаңарған кітапқа жаңа үміт: Жөнделген кітап жаңа жылтырап, көңіл тартады. Бұл іс балаларға қамқорлықтың маңыздылығын түсінуге мүмкіндік береді.

14. Жаңарған кітаптың жаңа өмірі

Жөнделген кітап қазір сыныптың сенімді досына айналды. Ол оқушылардың назарында тұрады, сонымен бірге оқуды жақсы меңгеруге ынталандырады.

Биік сырлы, ескі болғанымен, бұл кітап білім мен қуаныш әкелуді жалғастырады. Балалар кітап арқылы әлемді танып, оны құрметтеуді үйренеді.

15. Кітаптан шыққан сабақтар

Бұл әңгіме балаларға кітаптарға деген құрмет пен мейірімділіктің маңыздылығын үйретеді. Мектеп оқиғалары арқылы олар достық, жауапкершілік және қамқорлықтың өмірлік сабақтарын алады. Әр бала осы тәжірибеден өзіне терең мағына табады.

16. Мектепте қуаныш – кітаппен бірге

Бала жасында кітапқа деген шексіз махаббат қалыптасуы өте маңызды. Кітаптар – балаларға тек білім беріп қоймай, олардың жан дүниесін де байытады. Балалар мен кітап арасындағы бұл тығыз байланыс оқу процесін ойнақы әрі көңілді етеді, соның нәтижесінде әрбір бала кітап оқу арқылы жаңа әлемді ашуды үйренеді. Мұғалімдердің бұл процестегі рөлі зор: олар балаларға кітапты дұрыс қадірлеуді және оның қаншалықты маңызды екенін ұғындырады. Сонымен қатар, мұғалімдер балаларға мейірімділік пен ынтымақтастықты жаттықтыратын үлгі ретінде қызмет етеді, бұл да оқу барысын одан сайын қызықты әрі мазмұнды етеді.

17. Кітаптар туралы қызықты мәліметтер

Қазақстанның бай тарихы XIII ғасырдағы жазба кітаптар арқылы ұрпақтан ұрпаққа берілген рухани қазынамен толыққан. Бұл көне кітаптар ғасырлар бойы сақталып, сөздің күші арқылы халықтың білімін арттырған. Кітаптарды жинау дәстүрі ерекше тәрбиелік мәнге ие, себебі ол балаларға еңбекқорлық пен тәртіптілік сияқты қасиеттерді сіңіреді. Бұл әдет балалардың болашақта білімге деген сүйіспеншіліктерін қалыптастырып, әлемнің алуан түрлі қырларымен таныстыруға көмектеседі.

18. Кітаптың сезімі және оқырманның қуанышы

Біріншіден, оқу арқылы бала қиялын кеңейтеді, білімін жетілдіреді және мінезін пысықтайды. Оқудың бұл сиқырлы процесі кітапқа қамқорлық жасау қажеттілігін ұғын сезуге итермелейді, бұл үлкен жүректің белгісі. Екіншіден, оқырманның кітаппен байланысынан туындайтын қуаныш – ерекше бір дүниенің ашылуы. Мұндай сезім балаларды кітап оқуға ынталандырады, олардың дамуы мен тұлға қалыптасуына оң ықпал етеді. Кітап – бұл балалар үшін ғана емес, үлкендер үшін де шексіз қуаныш пен рухани байлық көзі.

19. Барлық кітапқа құрмет көрсету маңызды

Кітаптар – уақыт өткен сайын өз мәнін жоғалтпайтын, жаңа да, ескі де шығармалар. Олар адамзаттың шығармашылық және танымдық әлеуетінің айнасы ретінде балалардың ішкі әлемін терең толтырады. Кітапқа құрметпен қарау – бұл тек эстетикалық сүйіспеншілік емес, білім мен мәдениеттің сақталуына бағытталған маңызды қадам. Балаларға кітапқа деген құрметті қалыптастыру арқылы білімге деген шексіз ынта туады, сонымен қатар рухани байлық пен мәдениетті дамытуға жол ашылады.

20. Жыртық кітап арқылы тәрбиелік сабақ

Бұл таныстыру осындай қымбатты жыртық кітаптың оқушылар үшін маңыздылығын ашып көрсетеді. Кітап сүйгіштік пен қамқорлық – мектеп тәрбиесінің басты ұстанымдары, өйткені олар балаларды жауапкершілік пен мейірімділікке үйретеді. Кітап – әркімнің досы, ол тек білім емес, сондай-ақ үлкен жүрек пен жанның шуағын сыйлайды. Осылайша, кітап арқылы тәрбие беру оқушылардың бойында ұлт мәдениеті мен руханиятын дамытуға септігін тигізеді.

Дереккөздер

Лучникова, Н. Ф. Педагогика детского чтения: теория и практика. — М.: Просвещение, 2015.

Иванова, Е. А. Культурное воспитание младших школьников средствами книги. — СПб.: Речь, 2018.

Петрова, С. В. Воспитание ответственности через книгу. — Екатеринбург: УрФУ, 2017.

Соколова, Т. М. Роль учителя в формировании читательской культуры у младших школьников. — Новосибирск: Наука, 2016.

Иванова Т.Н. Педагогика и книга: влияние чтения на развитие личности ребёнка. – М., 2015.

Жолдасов А.К. Возрождение чтения среди молодёжи Казахстана. – Алматы, 2018.

Петров В.С. История книг и чтения в Казахстане: от древности до современности. – Нур-Султан, 2020.

Смирнова М.И. Роль учителя в воспитании культуры чтения у младших школьников. – Санкт-Петербург, 2017.