Текст выступления:

Әжем туралы әңгіме
1. Әжем туралы қызықты оқиғаға шолу

Бұл әңгіме өзінің мейірімділігімен, қолынан шыққан шебер тағамдарымен және отбасындағы орнымен танымал әжем туралы. Оның өмірі балаларға деген ерекше махаббаты мен отбасының біртұтастығында алатын рөлі арқылы ұлғайып келеді.

2. Әжемнің өмірімен танысу

Әжемнің өмір жолын баяндай отырып, оның ауылда дүниеге келгенін және балалық шағынан бастап еңбекқорлыққа тәрбиеленгенін білеміз. Қазір ол отбасымыздың маңызды мүшесі әрі балалардың ең құрметті сүйіктісі болып табылады, ол өзінің жылы жүздері мен даналық сөздері арқылы өмірімізге нұр құяды.

3. Әжемнің аты мен тегі

Әжемнің бүркеншік аты – Гүлнәр, бұл қазақ даласының нәзік және әсем табиғатын көрсетеді. Ол өзінің аты Гүлнәр арқылы сұлулығы мен мейірімділігін білдірсе, Айтқожақызы деген тегі оның туған анасының ерекше қасиеттерін әрі рухани мұрасын дәріптейді. Сол себепті бұл ат пен тегінің үйлесімі генетикалық және мәдени мағынаға ие.

4. Әжемнің тұратын орны жайлы

Әжемнің үйі – табиғатқа жақын, тыныш, ауылдың көркем мейірімімен толықтырылған орын. Жаңбырдан кейінгі ауаның таза иісі мен бақшадағы көкөністердің сарқылмас ылғалы ол жерде өмірдің қалайша үйлесімді және табиғатпен үндес екеуін көрсетеді. Бұл үйде әрбір бұрыш тарих пен жылулыққа толы.

5. Әжемнің күн тәртібі қалай өтеді?

Әжем күнін таңертең ерте бастайды, әсіресе бақшасына су шашу арқылы күннің алғашқы найзағайлы күшін сіңіреді. Бұл оның күнделікті өмірінің негізі болып табылады. Содан кейін ол үй ішін мұқият тазалап, отбасының денсаулығы үшін сапалы таңғы ас дайындап, көршілеріне деген қамқорлығын да назардан тыс қалдырмайды.

6. Әжемнің қолынан шыққан дәмді тағамдар

Әжемнің ас үйіндегі әр тағам – оның жылы жүрегінің куәсі. Мысалы, ол арнайы ұлттық рецепттер бойынша бешбармақ пен ет салмағын пісіреді, әрқайсысы ұлттық дәстүрімізді сақтай отырып, өзіне тән ерекше дәмге ие болады. Осының арқасында бүкіл отбасы оның мейірімділігі мен шеберлігін сезінеді.

7. Әжемнің ертегілері мен бесік жыры

Кішкентай кезде әжемнің айтатын қазақ ертегілері мен бесік жырлары балалық қиялымды қанаттандырды. Оның ертегілері арқылы мен батылдық пен әділдіктің маңызын түсіндім. Ал бесік жырлары оның нәзік даусымен ұйықтар алдында менің тыныштыққа бөленуіме көмектесті, бұл – қазақтың бай мәдени дәстүрінің бір бөлшегі.

8. Әжемнің сүйікті хоббилері

Әжемнің бос уақыты қиял мен қолмен жасаған әдемі бұйымдарға арналады. Ол жиі тоқу өнерімен айналысып, дәстүрлі күрделі өрнектерді түйеді. Сондай-ақ, кітап оқу мен баққа күтім жасау оны күнделікті өмірден гармония табуға үйретеді. Бұл хоббилер оның өмірге деген құштарлығын көрсетеді.

9. Әжемнің даналық сөздері

Әжемнің бірінші даналығы – адалдық пен мейірімділікке ерекше мән беруі. Ол осы құндылықтарды балаларға үнемі үйретеді, өйткені олар өмірлік жолдың басты принциптері. Екінші даналығы: "Жаның таза болса, әлем де жарық" деген сөзбен дана жүректі адамдарға өмірлік жарық сәуле сыйлайды, бұл тағылым жүрегімізге терең әсер қалдырады.

10. Әжем және отбасы

Әжем – үйіміздің тірегі. Ол барлық маңызды шешімдерге қатысып, отбасымызды біріктіруде басты рөл атқарады. Мерекелік күндерде оның дайындаған тағамдары – мерекенің сәні мен шаттығы. Әрбір мерекеде ол ерекше қолөнер туындыларын жасап, отбасы атмосферасын мейірімділік пен жылулықпен толтырудан жалықпайды.

11. Әжемнің ерекше мінездері

Әжемнің мінез-құлқы сабырлы, кішіпейіл және мейірімді болып табылады. Қиын сәттерде ол суыққандылықты сақтап, әр адамға жылы қарап, қолдау көрсетеді. Оның жымиған жүзі мен ашық жүрегі біздің отбасы мүшелерімізге ерекше жылу әкеліп, ынтымақтастық пен махаббаттың негізін құрайды.

12. Әжем айта алатын қызықты оқиғалар

Әжемнің өмір баянында көптеген қызықты әрі тәрбиелік маңызы бар оқиғалар жинақталған. Мысалы, ол ауылда өткен ескі дәстүрлер жайында естеліктерімен бөлісіп, сол арқылы ұрпақтарымыздың өз тарихын түсінуге септігін тигізеді. Сонымен қатар, оның жастық кезіндегі қызықтар әңгімелері балалардың қызығушылығын арттырады.

13. Отбасылық мерекелер мен әжем

Әжем әрбір мерекеде қазақ салт-дәстүрлерін мұқият сақтап, үлкен дастарқан жайып, қонақжайлықтың үлгісін көрсетеді. Оның дайындаған тағамдары – отбасылық мерекенің басты дәмі болып, ұзақ есте қалары анық. Сонымен қатар, ол түрлі ойындар мен әсем әуендер ұйымдастырып, ұлттық тағамдарды дастарқанға ұсына отырып, мерекелік көңіл-күйді арттырады.

14. Әжемнің жануарларға деген мейірімі

Әжем жануарларға ерекше қамқорлықпен қарайды. Ол үй жануарларын күнде күтіп, оларды жылы сөзбен баурайды. Бұл мейірімділік оның аясындағы табиғатқа деген шексіз құрметін білдіреді және балаларға да жануарларға жақсы қарау үлгісін көрсетеді.

15. Әжем менің достарыммен

Менің достарым әжемнің дайындаған бәліштерінің дәмін ерекше ұнатады, оның мейірімділігі мен қамқорлығы бәрімізге жақсы таныс. Сонымен қатар, әжем қол еңбегімен тоқылған бұйымдар мен қуыршақ киімдерін жасап, достарымның көңілін көтеріп отырады, бұл оның шығармашылық қабілеті мен сүйіспеншілігінің көрінісі.

16. Бақшадағы қызықты жұмыстар

Балалық шақтағы бақша — бұл тек өсімдіктерді өсіріп қана қоймай, сонымен бірге көп қызықты оқиғалар мен тәжірибелердің бастауы. Әрбір топырақ кесегі, әрбір бүршіктенген гүл — балаларға еңбек етудің, күтім жасаудың және табиғатты түсінудің тамаша мектебі. Бақша жасаудың қызықты жақтары көп. Мысалы, күн сәулесін сіңірген қызғалдақтар мен көк жасыл жапырақтардың арасында ертегі әлемі сияқты, балалар балауса дағдыларын дамытады. Бұл тәжірибе арқылы олар өздерінің табандылықтары мен жауапкершіліктерін дамытып, қоршаған ортаны жақсы көруге үйренеді. Бақшада жұмыс істеу — бұл тек қарапайым еңбек емес, ол баланың жан дүниесін байытатын ерекше әлем.

17. Әжемнің күлкісі мен қуанышы

Әжемнің нәзік күлкісі үйімізге жарық сыйлап, әрбір бұрышты жылылыққа бөледі. Оның әңгімелері, әдетте, құм көзімен өткен күндерінің әсерлі жырлары сияқты, ғылыми құнды дүниені де ұмыттырмайды, өйткені олар арқылы дәстүр мен тарих сөйлейді. Бұл күлкі үйді жайлы әрі бақытты етеді. Қуаныш сәттерінде оның тұла бойынан төгілген шынайы сезімдер ең жақындарымызға күш береді. Әжемнің өмірге деген ашықтығы мен үміті біз үшін дана жолдаушы.

18. Еңбекқорлық пен тиянақтылық

Жауапкершілік пен тәртіп—әрбір адамның өміріндегі маңызды қасиеттер. Әжемнің күнделікті өмірі осы ұстанымдарға негізделген: ол әрқашан өз міндеттерін дәл, мұқият әрі ниетпен атқарады. Бұл көрініс балаларға еңбекқорлықтың маңызы мен тәртіптіліктің маңызды екенін көрсетуге көмектеседі. Қамқорлық пен мейірімділік тағы бір мәнді қасиет. Әжемнің жүрегі әрқашан кең, жақындарымен бөлісе біледі және қиын жағдайда қол ұшын беруге дайын. Оның доброжелательдігі отбасының берік тірегі және қоршаған ортаға мейірімді әсер етеді.

19. Әжемге алғыс білдіру

Әжемнің шексіз мейірімі мен қолдауы менің өмір жолымда үлкен бағдаршам болды. Оның даналығы мен шеберлігі, еңбек жолындағы табандылығы мен құлшынысы маған үлгі. Жүрегімнің түбінен сүйікті әжеме ризашылығымды білдіремін. Ол қиын-қыстау уақытта артқа сүріндірмей, қуанышқа бөлеп, шын жүректен қамқорлық көрсетті. Осындай әжемнің жақсылығын есте сақтап, құрметтеуіміз өміріміздің байлығы.

20. Отбасымыздың алтын діңгегі

Әжемнің тәрбиесі отбасымыздың рухани қуатының қайнар көзі. Оның мейірімі мен сүйіспеншілігі біздің күнделікті өмірімізге жылылық ұялатады. Оған әрдайым сенім артып, қиындықтарды бірге еңсереміз. Әжем — біздің алтын діңгегіміз, ол жүрегімізде ұмытылмас із қалдырады және болашақ ұрпаққа үлгі боларлық ұлағатты тұлға.

Дереккөздер

Радлова Ю.С. Қазақ дәстүрлері мен мәдениеті. – Алматы, 2018.

Жұмаділов Б. Жастарға арналған қазақ әдебиеті тарихы. – Нұр-Сұлтан, 2020.

Қазақ фольклоры жинағы. – Алматы, 2017.

Даутов А. Қазақ отбасы және ұрпақтар сабақтастығы. – Шымкент, 2019.

Нұртазин, Ғ. Еңбек және тәрбиенің өзара байланыстығы. Алматы, 2018.

Тайжанова, Л. Қазақстанның отбасы құндылықтары: тарихи аспекті. Нұр-Сұлтан, 2020.

Әл-Мұхаммедов, М. Мейірімділіктің психологиясы. Алматы, 2019.

Смайылова, А. Балалардың табиғатпен байланысы. Алматы, 2021.