Текст выступления:

Мен кішкентай әншімін
1. Мен кішкентай әншімін: Тақырып пен негізгі ойлар

Ән айту — бұл тек дауысты нотада белгілеу ғана емес, ол шығармашылықтың, достықтың және қуаныштың жанына жол ашатын өнер. Бұл өнер баланың жанын байытады, еркіндікті сездіріп, өзін-өзі тануға көмектеседі. Ән айту — эмоцияларды жеткізудің, тіл байлығын арттырудың ерекше тәсілі.

2. Музыка әлеміне алғашқы қадамдар

Балалар ән айтуға көбінесе үй ортасында, балабақшада немесе мектепте үйренеді. Сонымен қатар, ойын арқылы ән айту баланың қызығушылығын оятады, ол өнерге деген сүйіспеншілікті арттырады. Отбасы мен ұстаздардың қолдауы осы жолда өте маңызды рөл атқарады, өйткені олар баланың шығармашылық дамуына дем береді.

3. Менің сүйікті әндерім

Әр баланың өзіне ұнайтын әндері болады, олар баланың көңіл күйін көтереді және ерекше сәттерді еске түсіреді. Кейбіреулерге халық әндері жақын болса, енді бірі заманауи эстрада әндерін жақсы көреді. Осы әндер арқылы бала өз эмоцияларын білдіре алады, қуанышына ортақтасады және шығармашылық қабілетін дамытады.

4. Ән айту не үшін пайдалы?

Ән айту – балалардың психологиялық жағдайын жақсартады, оларды қуантады және өзіне сенімділік сыйлайды. Бұл өнер балаларға өз ойлары мен сезімдерін ашық білдіруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ән айту сөздік қорын байытады, балаға жаңа сөздерді үйретеді және әлеуметтік қарым-қатынасқа көмектеседі. Әнмен бірге эмоцияларын жеткізу арқылы балалар достар тауып, өздерін толық сезіне алады.

5. Алғашқы сахналық тәжірибем

Баланың алғашқы сахналық тәжірибесі ерекше есте қалады: сезімдердің толқыны, қобалжу мен қуаныш араласады. Бұл қуанышты сәттер шығармашылық өмірінің бастауы болып табылады. Мұндай тәжірибе балаларға сенімділік береді, оларды өнер жолында алға жетелейді. Әдетте, алғашқы өнер көрсету отбасы мен ұстаздар қолдауымен жүріп, балаға үлкен мотивация болып табылады.

6. Әншінің күнделікті жаттығулары
Дауыс пен тыныс алу жаттығуларын күнделікті орындау дауыстың беріктігі мен ұзақтығын арттырады, әннің үйлесімділігіне ықпал етеді. 2. Әр күні жаңа ән мәтінін жаттап, оны мәнерлеп орындау шығармашылық пен есте сақтау қабілетін дамытады. Бұл процесс балаларға шығармашылық қуаныш әкеледі және өнердегі дамуды арттырады.
7. Менің музыкалық ұстазым

Ұстаз – шығармашылық жолдағы ең маңызды жолдас. Ол әр шәкірттің қабілетін жетілдіруге көмектеседі, дауыстың техникасын үйретеді және өнердің құпияларын ашады. Ұстаздың жылы сөзі мен қолдауы баланың өнеріне деген ықыласын күшейтеді. Көптеген ұлы әншілер өздерінің алғашқы ұстаздарын өмір бойы ерекше құрметпен еске алады.

8. Достармен бірге ән шырқау
Топпен бірге ән айту – ортақ қуаныш пен бақыт әкеледі. Бұл балалар арасында сенімділік пен бірлікті нығайтады. 2. Ән барысында орын алатын әзілдер мен көңілді жағдайлар достық қарым-қатынасты тереңдетеді, балалардың әлеуметтік дағдыларын дамытады. Осылай балалар өздерін топтың маңызды мүшесі ретінде сезінеді.
9. Ән арқылы армандарым

Әндер — балалардың армандарын жеткізетін тіл. Олар арманға жету туралы жаннаты дыбыстарды, сенімділік пен үмітті бейнелейді. Әндер арқылы балалар өз болашағын елестетіп, мақсаттарына жетуге ынталанады. Бұл олардың шабыт алуына және өмірде табысқа жетуіне көмектеседі.

10. Ұлттық әндеріміздің ерекшелігі

Қазақ халық әндері — біздің мәдениетіміз бен рухани дәстүріміздің негізі. Олар ұрпақ арасындағы байланысты сақтап, ұлттық тәрбие беруде ерекше рөл атқарады. Домбыра мен қобыз сияқты ұлттық аспаптармен сүйемелдеумен әндер еліміздің бай тарихын, әдет-ғұрпын бейнелейді. Бұл балаларға өз мәдениетін түсініп, құрметтеуге мүмкіндік береді.

11. Музыка және көңіл күй

Ән көңіл күйді ерекше көтереді, көңілі түсіп қалған кезде жұбаныш береді. Музыка баланың эмоцияларын жеңілдетеді, ішкі терең сезімдерді оятады. Достармен бірге ән айту қуаныш пен бірлікті арттырады, осы арқылы бала ішкі жылы, шаттыққа толы сезімге бөленеді. Музыка бала өмірінде жағымды атмосфераның қайнар көзі болады.

12. Музыкалық ойындар мен мерекелік сайыстар

Музыкалық ойындар балаларға өнерді үйретудің қызықты тәсілі болып табылады. Олар ойын арқылы ән айту дағдыларын дамытады, бір-бірімен ынтымақтаса отырып, тәрбиеленеді. Мерекелік ән сайыстары баланың сахнада сенімді болуына, шығармашылық қабілеттерін көрсетуге мүмкіндік береді. Бұл іс-шаралар балаларға жеңіске жету қуанышымен бірге жауапкершілік пен бірлік сезімін ұялатуға көмектеседі.

13. Үлгі тұтатын әншілерім

Айгүл Иманбаева балалық шақтан бастап өнерге деген шынайы сүйіспеншілігін көрсетті. Оның таланты мен еңбегі қазақ эстрадасында ерекше орнын берді және көптеген балаларға үлгі болды. Ержан Максим жас кезінен бері музыканы сүйіп, үлкен сахнаға шығуға талпынды. Оның табандылығы мен өзгеше орындаушылық шеберлігі басқа балаларға шабыт сыйлайды. Бұл әншілердің жолы шығармашылыққа деген махаббат пен еңбекқорлықтың нәтижесі.

14. Сахна алдындағы қобалжу
Ән айтуға шыққанда балалар көбінесе қобалжиды, бұл табиғи әрі қалыпты құбылыс. Қобалжуды жеңу үшін терең тыныс алып, әннің сөздерін ойша қайталау маңызды. 2. Мұғалім мен достардың қолдауы баланың сенімділігін арттырады, олар сахнада өзін еркін сезінуге мүмкіндік береді. Бұл қолдау қобалжуды жеңіп, тамаша өнер көрсетуге көмектеседі.
15. Музыка мен достықтың байланысы

Музыка достар арасындағы байланысты нығайтады және ортақ қуаныш әкеледі. Бірге ән шырқау көптеген жағымды естеліктер қалыптастырады және баланың әлеуметтік дағдыларын дамытады. Музыка арқылы балалар достықтың маңыздылығын түсініп, өмірлік сабақ алады. Бұл өнердің бірлігі – достықтың ең жарқын көрінісі.

16. Ән арқылы әлемді тану

Музыка — әртүрлі халықтардың мәдениетін танытатын ерекше тіл. «Әлем балалар әндері» бағдарламасы балғындарға әртүрлі елдердің музыкалық мұрасын таныстыру арқылы олардың тыңдау қабілеттерін дамытады. Сонымен бірге, мұндай әндер балалардың тіл үйрену үрдісін жеңілдетіп, әртүрлі тілдердің әсемдігін сезінуге көмектеседі. Әннің сиқырлы күші балаларды жаһандық мәдениеттерге жақындығын арттырады. Ән үстінде балалар тек музыканы ғана емес, мәдениеттердің үндестігін де зерттейді. Мысалы, Түркияның халық әндерін тыңдау арқылы, олар сол елдің дәстүрлі аспаптарын, әдет-ғұрыптарын көріп-біледі. Бұл тәжірибе олардың дүниетанымын кеңейтіп, болашақта көпұлтты ортада өзара түсіністік пен сыйластыққа негіз болады.

17. Менің өнер жетістіктерім

Өнер жолында әрбір жеңіс үлкен маңызға ие. Сыныптағы және аудандық жарыстарда алған марапаттар мен мақтау қағаздары еңбекқорлықтың айғағы. Бұл жетістіктер баланың өзін-өзі бағалауын арттырып, мақсаттарға жетудегі сенімді мықтап қалыптастырады. Әрбір медаль мен диплом жаңа белеске шығуға шабыт беріп, алға қойған мақсаттарды нақтылауына ықпал етеді. Сондай-ақ, бұл марапаттар баланың шығармашылық пен жауапкершілікке деген ынтасын күшейтіп, өмірлік сабақтар береді.

18. Ән мен отбасы

Отбасында бірге ән айту — рухани байланыс пен бірліктің көрінісі. Ән айту кезінде балалар өздерін қауіпсіз сезініп, отбасының жылы атмосферасында ынтымақтастыққа үйренеді. Мұндай сәттер отбасының мәнін арттырып, баланың эмоциялық дамуына септігін тигізеді.

Мерекелік кештерде туыстармен ән шырқау балалардың еркіндік пен шығармашылық өрістерін кеңейтеді. Ондай ортада бала өз ойын ашық жеткізіп, тіл байлығын дамытады. Отбасылық ән айту салты керемет естеліктер мен жақсы дәстүрлерді қалыптастырады, олар баланың тұлғалық өсуінің маңызды бөлігі болып табылады.

19. Музыка – шексіз тіл

Музыка — шекара алмайтын тіл. Бұл тіл арқылы адамдар бір-бірінің сезімін түсінеді, сөзсіз байланыс орната алады. Әр халықтың музыкалық мәдениеті өзіндік ерекшелігімен тыңдаушының жүрегіне жетеді. Киім сәні, тағамдар сияқты, ән де мәдениеттердің алмасуының бір түрі. Мысалы, латиноамерикалық ритмдердің әлемдік музыкалық сахнада кеңінен таралуы мәдениеттердің жақындасуын көрсетеді. Музыканың осындай қасиеті оның шексіз және әмбебап тіл екенін дәлелдейді.

20. Ән әлеміне қадам басу

Ән айту баланың шығармашылығын оятып, достық пен ашықтыққа деген сүйіспеншілігін арттырады. Музыка арқылы баланың өмірінде қуаныш пен мағына пайда болады, ол өзінің арман-мақсаттарын жүзеге асыруға шабыт алады. Сонымен қатар, ән айтып үйрену әлеуметтік дағдыларын жақсарта отырып, болашақтағы жеке және қоғамдық өміріне үлкен әсер етеді. Ән әлемі баланы терең ойлануға, сезімін білдіруге және әлемді кеңірек қабылдауға шақырады.

Дереккөздер

Ахметова, Г. М. Музыка и воспитание детей: теория и практика. Алматы, 2018.

Әншілік өнері: энциклопедия / Ред. Т. К. Баяхметов. Алматы, 2019.

Серікбаев, Д. Қ. Қазақ ұлттық музыкасының тарихы. Нұр-Сұлтан, 2020.

Ержанова, А. Қ. Музыка және балалық шақтың психологиясы. Алматы, 2021.

Жұмабеков, Е. В. Ән оқу техникасы және балаларға арналған методика. Алматы, 2017.

Нұрғазы, Ә. Қане, баламызды әншілікке қалай баулуға болады? – Алматы: Білім, 2018.

Ақберене, Ж. Балалар музыкасының тәрбиелік мәні. – Астана, 2020.

Төлеуов, А.С. Мәдениетаралық коммуникация және музыка. – Алматы: Құралай, 2019.

Сұлтанбекова, Л. Музыканың балалар психологиясындағы рөлі. – Шымкент, 2021.