Текст выступления:

Кескіндеме. Наурыз мерекесі
1. Кескіндеме және Наурыз мерекесі: Қош келдің, көктем!

Көктемнің алғашқы күндері, табиғат оянып, жанымызға қуаныш сыйлайды. Наурыз мерекесі дәл осындай жаңарудың, жаңа өмірдің бастауы ретінде біздің жүрегімізге үміт пен шаттық ұялатады. Бұл мереке – балалық қиял мен өнердің тұнған әлемі, онда бояулар көктемнің шуағын, гүлдердің әсемдігін және жаңа жылға деген ізгі ниеттерді жеткізеді.

2. Наурыз — табиғаттың жаңа тынысы мен қуаныш белгісі

Наурыз – көктем мен жаңа жылдың бастауы, табиғат оянған шақ. Бұл күн қазақ даласында мыңдаған жыл бойы достық пен бірліктің символы болып келген. Наурызда адамдар дүние жаңарып, жан дүниелері де тазарып, бірге тойлайды. Мерекенің бай тарихы қазақ халқының табиғатпен үйлесімді өмір сүруін бейнелейді және әр отбасы үшін ерекше маңызға ие.

3. Кескіндеменің ерекше әлемі

Кескіндеме – біздің ішкі сезіміміз бен қиялымыздың көрінісі. Балалардың суреттері Наурыздың жарқын түстерімен, шуақты күндерімен ерекшеленеді. Олардың қылқаламдары арқылы табиғаттың алғашқы гүлдері мен оянған жапырақтары көрініс табады. Сонымен қатар, кейбір туындыларда қазақ ертегілері мен ұлттық нақыштары бейнеленіп, мерекенің мәдени байлығын жеткізеді.

4. Наурыз бен өнер: Мерекені бірге салу

Наурыз — ән мен бидің мерекесі ғана емес, сонымен бірге бірге шығармашылықпен айналысу уақыты. Мереке кезінде балалар мен үлкендер бірлесіп, сурет салады, бұл Наурыздың рухын арттырады. Кескіндемелерде табиғат көріністері, алғашқы гүлдер мен күннің жылы шуағы ерекше көрініс табады, бұл мерекенің мерейін арттырып, көңіл-күйді көтереді.

5. Наурыз суреттеріндегі жарқын түстер

Жасыл түс – бұл көктемнің жаңаруының, табиғат тіршілігінің нышаны. Балалардың суреттерінде жасыл найзағайлы, үміт пен өмірдің бастамасын білдіреді. Ал сары мен қызыл түстер мерекенің қуанышын, отбасылық жылылық пен шаттықты көрсетеді. Бұл түстер кескіндемелерге ерекше әсемдік пен жылы леп береді.

6. Дәстүрлі көріністер: Наурыз суреттерінде не бар?

Балалардың кескіндемелерінде сәтімен ұлттық киімдер, дастархан, туысқандық пен сабырлылық бейнеленеді. Наурыз мейрамы салт-дәстүрлерге толы, олар өнер туындыларында шынайы көрінеді. Әрбір сурет – бұл халықтың бай мәдениеті мен өмірге деген құштарлығын паш ететін ерекше оқиға.

7. Мерекеге дайындық: Балалар сурет салады

Мерекені тойлау алдындағы алғашқы қадам – әр бала өз сезімін қағаз бетіне түсіреді. Бұл шығармашылық кезеңде қиялдар ұшып, әртүрлі бейнелер пайда болады. Екінші кезеңде балалар топ болып үлкен суреттер құрастырып, достық пен үйлесімділікті нығайтады. Өнер мен ынтымақ Наурыз мерекесінің мәнін толық ашады.

8. Наурыздың басты белгілері суретте

Суреттерде беренелі көктем келуін білдіретін күн, жаңбыр мен гүлдердің бейнелері жиі кездеседі. Сонымен қатар, балалардың туындыларында ұлттық салт-дәстүрлер – құттықтау және дастархан көріністері, киіз үйлердің бейнесі жиі айтылады. Бұл бейнелер Наурыз мерекесінің терең мағынасын көркем жеткізеді.

9. Наурыздағы ұлттық киімдер кескіндемеде

Балалар Наурызға арналған суреттерінде ұлттық киімдердің әсемдігін ерекше сезінеді. Сәукеле, қамзол, тақия мен шапандар түрлі-түсті, жарқын бояулармен ерекшеленеді, бұл қазақ мәдениетінің байлығын арттырады. Осы киімдер суреттерге сән қосып, ұлттық рухымыздың берік екенін көрсетеді.

10. Наурыз дастарханы — молшылық пен мейірім

Наурыз дастарханында бауырсақ, құрт, айран және көже сынды тағамдар ерекше орын алады. Бұл тағамдар тек ас емес, сонымен бірге қонақжайлылық пен ынтымақтың символы. Дастархан басында жиналған отбасы мен достар бірлік пен махаббатты паш етеді, бұл мерекенің жүрегін құрайды.

11. Көктемнің жарқын көріністері

Кескіндемеде күздің соңынан кейінгі көктемнің ерекше көріністері тартымды бейнеленеді. Балалардың туындыларында ерте ашылған гүлдер, шуақты аспан мен мұздың еруі сияқты көріністер кеңінен орын алады. Бұл бейнелер табиғаттың оянуын, жаңаруды шынайы жеткізеді.

12. Ұжымдық сурет салу: Достық қуанышы

Наурыз мейрамында оқушылар бірлесіп үлкен сурет салу арқылы шығармашылық шеберліктерін дамытады. Бұл процесс достық пен ынтымақты арттырады. Барлық балалар ортақ туындыға өз үлесін қосып, мерекенің маңыздылығын сезінеді, бірге болудың қуанышын бөліседі.

13. Қазақ суретшілерінің Наурыз тақырыбындағы жұмыстары

Қазақ суретшілері Наурызды әртүрлі стильде бейнелейді - кейбірі табиғаттың әсемдігін суреттейді, басқалары халықтың мерекелік көңіл-күйін көрсетеді. Бұл өнер туындылары барлық буынға мерекенің мәнін түсіндіруге көмектеседі және ұлттық дәстүрді дәріптейді.

14. Кескіндеме техникасы: Әралуандылық пен шығармашылық

Акварель мен гуашь бояулары нәзік әрі жарықтық әсер береді, бұл көктем мен Наурыз мейрамының керемет бейнесін жасайды. Сонымен қатар, түрлі қаламдар мен пастельдер баланың қиялы мен шығармашылығын еркін жеткізуге мүмкіндік береді, бұл балаларға өз бояуларын еркін таңдап, ерекше туындылар жасауға септігін тигізеді.

15. Қиялға қанат бітіру: Ерекше бейнелер

Балалардың суреттерінде жарқын күн мен күлкілі жануарлар қарқынды көбейеді. Бұл бейнелер шығармашылықтың шексіздігін, мерекенің шаттығын көрсетеді. Сондай-ақ, түсті бәйшешектер мен ерекше кейіпкерлер сурет туындыларына еркіндік пен қуаныш қосып, оларды нәзік әрі бірегей етеді.

16. Достық пен шаттық: Ортақ мереке көріністері

Наурыз мейрамы балалардың қуанышы мен достығының көрінісі болып саналады. Балалар мерекелік алаңда қол ұстасып, бірге ойнаған кезде, олардың жүректеріндегі шынайы достықтың жылы нышаны айқын көрінеді. Бұл сәттерде балалардың күлкілері мен жүздеріндегі бақытты көріністер мерекенің шынайы шаттық атмосферасын айқындайды.

Сондай-ақ мерекелік көркем суреттер Наурыздың жылы әрі қонақжай көңіл-күйін тамаша жеткізеді. Бұл бейнелер бірге өткізілген сәттердің, ізгі достық пен тәтті естеліктердің әдемі белгісіне айналады. Мерекенің қуанышымен бірге әрбір отбасы мен бала жылылық пен бірлік сезімдерін нығайтады.

17. Мерекелік өлеңдер мен ұрандар суреттерде

Өлеңдер мен ұрандар Наурыз мейрамын тойлау мен оның рухын жеткізу үшін маңызды мәдени нышан болып табылады. Бұл сөздер мерекенің мәнін, достық пен мейірімділікті, табиғаттың жаңаруын жырлайды. Мерекелік көрмелер мен балалар шығармашылығындағы өлеңдер олардың өнер арқылы өз сезімдерін білдіруіне мүмкіндік береді.

Ұрандар мен өлең жолдары, балалардың көзқарасымен жеткізілген мерекелік көңіл-күйді айқындап, ұлттық мәдени мұраның бір бөлшегі ретінде олардың болашақтағы патриоттық сезімін тәрбиелейді. Осылайша, мерекелік өлеңдер мен ұрандар Наурыздың жанданып, келе жатқан ұрпаққа берілетін алтын қазынасына айналады.

18. Балалар сүйетін Наурыз кейіпкерлері

Наурыз мерекесінің ең сүйікті кейіпкерлерінің бірі — аққала мен күлімдеген күн. Олар балалардың көңіл-күйін көтеріп, мерекенің жылы әрі жайлы атмосферасын бейнелейді. Аққала – қар мен қысқы қыстың символы болса, күннің күлкісі – табиғаттың қайта түлегенін, жылудың келуін білдіреді.

Сонымен қатар, тышқан мен алтыбақан да жиі суретке түскен кейіпкерлер қатарына жатады. Тышқан ақылды әрі тапқыр болса, ал алтыбақан — балалардың бірге ойнайтын сүйікті ойыншысы ретінде мерекенің шаттығы мен достығын көрсетеді. Бұл кейіпкерлер қоғамдағы мейірімділік пен қуаныштың белгісі ретінде көрінеді.

19. Наурыз: Көптен күткен қуаныш пен мейірім

Наурыз мерекесінің маңызды дәстүрі — достармен кездесіп, бірге көңіл көтеру. Бұл күнде адамдар бір-бірімен жылы жүзбен қарым-қатынас жасап, мейірімділік пен жақсылықты насихаттайды. Отбасы мен достар арасындағы жылы қарым-қатынастар ерекше күшейеді, сондықтан бұл мереке адамдарды жақындастыратын маңызды оқиғаға айналған.

Мерекеде күлімдеген әже мен аталар, балалардың бірге ойнауы отбасының берекесі мен ұлттық дәстүрлердің сақталуын көрсетеді. Бұл бейнелер Наурыздың тек жаңару не табиғаттың мерекесі ғана емес екенін, сонымен қатар, сыйластық пен бірліктің, бақыттың мерекесі екенін айғақтайды.

20. Кескіндеме арқылы Наурызды сезіну: Қуаныштың бастауы

Балалардың суреттері Наурыздың басты мән-мазмұнын — достық, ынтымақ пен мерекелік көңіл-күйді бейнелейді. Табиғаттың сұлулығы мен жылы шуағы әр кескіндемеде ерекше көрініс табады. Әр сурет мерекенің ерекше рухын ашады және оған қатысушыларға шабыт береді.

Осы арқылы балалар өнердің күшімен ұлттық дәстүрлерді сақтап қана қоймай, Наурыздың маңыздылығы мен оның адам өміріндегі қуаныш пен үміттің бастауы екенін түсінеді. Бұл өнер туындылары ұрпақтан-ұрпаққа берілетін ұлттық мәдениеттің байлығының бір бөлігі болады.

Дереккөздер

Наурыз мерекесінің тарихи және мәдени мәні. Алматы, 2015.

Қазақ ұлттық өнері мен дәстүрлері. Астана, 2018.

Балалар шығармашылығы және кескіндеме әдістері. Шымкент, 2021.

Көктем мен мерекелер: мәдени контекст. Қызылорда, 2019.

Тұранның сән-салтанаты және ұлттық киімдер. Алматы, 2020.

Нұрғалиева А.К. Түркі халықтарының ұлттық салт-дәстүрлері: этнографиялық зерттеу. — Алматы, 2018.

Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігі. Наурыз мерекесінің тарихы мен маңызы. — Астана, 2020.

Серікбаев Б.Т. Қазақ халқының балалар әдебиеті мен фольклоры. — Алматы, 2017.

Қазыбаев Қ.С. Қазақстандағы ұлттық мерекелер және олардың бүгіні. — Нұр-Сұлтан, 2019.