Текст выступления:

Күләш. Қанабек бәйсейiтов
1. Күләш пен Қанабек: Қазақ өнерінің жарқын тұлғалары

Қазақ өнерінің ерекше асыл ынтасы — Күләш пен Қанабек — ұлт мәдениетінің көркем шоқтығы. Олардың шығармашылығы — ұлт рухының ерекше көрінісі, қуатты және жылы леппен толтырылған шынайы жұлдыздар.

2. Қазақстан өнерінің даму тарихына көз жүгірту

Ежелгі дәуірдегі аңшылар мен батырлардан бастап, бүгінгі күнге дейін қазақ халқы өнерге ерекше мән беріп келеді. Ұлттық дәстүрлердің алтын көпірі — ән мен күй, бидің шеберлері өсіп-өнді. Кеңес дәуіріндегі мәдениет қарқынды түрде дамып, өнердегі жаңа тұлғалардың — Күләш пен Қанабек сынды ұлы жұлдыздардың жарық дүниеге келуіне жағдай жасаған.

3. Күләш Байсейітова – қазақтың дауысты құсы

Күләш Байсейітова өзінің нәзік әрі күшті даусымен қазақ операсының тұңғыш әйелі ретінде танылды. Оның дауысы халық әндерінің жанын ашып, тыңдармандардың жүрегін тербетті. Бірде Күләш өнер сахнасында ән айтып тұрғанда залдағы көрермендердің қошеметі шексіз болды, бұл оның дарындылығының жарқын дәлелі еді.

4. Қанабек Байсейітов – сахнаны жаулаған сері

Қанабек Байсейітов сахналық шеберлігімен ерекше ерекшеленді. Ол әртүрлі образдарды шынайы елестетіп, комедиялық және драмалық рөлдерінде көрермендердің жүрегінен орын алды. Бір сапарында ол ауылдық театрда көрініс қойып, халықтың шынайы сүйіспеншілігіне бөленді.

5. Күләштің балалық шағынан қызықты сәттер

Күләштің өнер жолы ауылдың ашық далада ерекше даусымен басталды. Кішкентай кезінен ән айтуға құштарлық танытып, отбасында өнерге деген құрмет сезімін бойына сіңірді. Мектепте алғаш рет өткізілген ән сайысында жеңіске жетіп, бұл оның өміріндегі алғаш ірі жеңіс болды, өнер әлемінің есігін ашты.

6. Қанабектің бала күнгі қуанышты шақтары

Қанабек жас кезінде достарымен бірге түрлі ұжымдық ойындар мен сахналық қойылымдар ұйымдастыра бастады. Бұл оған сахнаға шығудың алғашқы тәжірибесін берді.

Сонымен қатар, ол поэзия мен халық ертегілерін сахналап, шығармашылығын кеңейтті.

Ауылда өнерге деген ерекше қызығушылығы пайда болып, театрға деген ынтасы артты.

Бұлар оның болашақта үлкен сахнада табысты өнер көрсетуінің негізін қалаған маңызды кезеңдер болды.

7. Күләштің өнерге алғашқы қадамдары

Күләштің жастар жылдары бастапқы музыкалық білім алып, сахнада алғашқы орындауларын бастады. Оның алғашқылар қатарындағы орындаушылықтарында қазақтың ұлттық әндерін жаңаша мәнерде жеткізу шеберлігі көзге түсті. Бірде Күләш белгілі композитордың шығармасындағы басты партияны алған болатын, ол көрермендерді тәнті еткен оқиға ретінде еске алынады.

8. Қанабек – театр әлеміне алғашқы аяқ басу

Қанабек алғаш театр сахнасына шыққан кезде ауылдық бастамалармен бірге үлкен сахнаға деген ұмтылысын көрсетті. Ол бірнеше қойылымдарда әртүрлі ролдерді ойнап, актерлік шеберлігін арттырды. Бір көріністе Қанабектің ойын шеберлігі сонша, көрермендер оны ұзақ қол шапалақпен құрметтеді.

9. Күләштің ғажап дауысы және ерекше ән айту тәсілі

Күләштің нәзік әрі әуезді дауысы қазақ халық әндерін ерекше шеберлікпен орындап, әрбір сөзін сезімге толтырды. Оның «Қыз Жібек» операсындағы әндері өнер тарихына алтын әріптермен жазылып, оның маңыздылығы мен сезімталдығын мәңгілікке сақтады.

10. Қанабектің күлкілі әрі есте қаларлық рөлдері
Қанабек сахнада комедиялық кейіпкерлерді шынайы әрі көңілді етіп сомдады. Олардың арқасында көрермендер күлдіріп, мейірімділік пен қуаныш сезімін татты.
Әр рөлі арқылы ол балаларға жағымды эмоциялар сыйлап, өнерге деген ықыластарын арттырды. Оның шығармашылығы балалар мен үлкендердің жүрегінен терең орын алды.
11. Күләштің ең басты операдағы рөлдері

Күләштің операдағы басты рөлдері қазақ музыкалық мәдениетінде маңызды орын алды. Оның орындауындағы басты партиялар халықтың өнерге деген құрметін арттырып, ұлттық операның дамуына серпін берді. Ол сахнада әрбір кейіпкерге ерекше жылу мен эмоция беруге тырысты.

12. Қанабек – кино мен театр қос чемпионы

Қанабек Байсейітов актерлік шеберлігінің арқасында кино мен театрда бірдей табысты болды. Ол екі өнер саласын да жоғары деңгейге көтеріп, көптеген көркем фильм мен спектакльдердің жұлдызына айналды. Оның ел алдында танымалдығы әрі қарай да өсіп, жастар арасында үлгі болды.

13. Күләштің марапаттары мен құрметі

Күләш Байсейітова — қазақтан шыққан тұңғыш КСРО Халық әртісі атағын алған өнер иесі. Ол ұзақ жылдар бойы халықтың рухани өміріне шабыт сыйлады. Сияқты Ленин ордені мен бірнеше медальдармен марапатталып, Қазақстанда оның аты мектептерге, көшелерге және театрларға берілген, бұл оның маңыздылығын танытады.

14. Қанабектің жетістіктері мен қоғамдық өмірі
Қанабек Байсейітов КСРО Халық әртісі атағын иеленіп, театр мен кино саласында елеулі еңбек етті. Ол балалар мен жасөспірімдерге арналған спектакльдерді басқарды, өнердің дамуына зор үлес қосты.
Сонымен қатар, қоғамдық өмірде белсенділік танытып, жастарды өнерге баулуда маңызды рөл атқарды, шығармашылық ұжымдардың дамуына ықпал етті.
15. Өнерлі отбасының ерекшелігі – Күләш пен Қанабек шаңырағы

Күләш пен Қанабек шаңырағы — өнерге арналған отбасылық ұлы дәстүрдің生衔 жалғастырушысы. Бұл отбасы мүшелері өздері ғана емес, өзге де таланттарды тәрбиелеуде үлгі болды. Олар қазақ өнерінің дамуына тосқауылсыз қызмет етіп, ұрпақтар үшін үлгі-өнеге болып табылады.

16. Шәкірт тәрбиесі – өнердегі ізбасарларына жол ашу

Өнердің ұлы жолында шәкірт тәрбиелеу маңызы аса зор. Әр бір өнерпаз өзінің мектебін қалыптастырып, болашақ ұрпақты өнердің құдіретін сезінуге үйретеді. Мысалы, қазақтың белгілі әншісі және драматургтері шәкірттеріне тек техника мен әуенді үйретіп қоймай, нағыз өнерге деген махаббат пен құрметті сіңіреді. Бұл – олардың өнердегі ізбасарларына ашылған жол, әрі ұлт мәдениетіне қосқан баға жетпес үлесі. Шәкірттердің шығармашылығын дамыту, оларды ұлттық рухта тәрбиелеу – өнердің өмірлік міндеттерінің бірі болып табылады.

17. Қазақ халқына әсері мен халық сүйіспеншілігі

Күләш пен Қанабектің шығармашылығы қазақ халқының рухани әлемін байытты. Олардың өнері тек сахнада ғана емес, халықтың күнделікті өмірінде де зор ықпал етті. Бұл ұлы тұлғалардың есімі халық арасында сүйіспеншілік пен құрметке ие болды, олардың өнері ұлт мәдениетінің маңызды баға жетпес бөлігіне айналды. Өнердегі еңбектері ұрпақтан ұрпаққа беріле отырып, ұлттың көзін ашып, талғамын қалыптастырушы күшке айналды. Халық оларды мақтан тұтып, әрқашан жылы сезіммен еске алады.

18. Күләш пен Қанабек туралы қызықты деректер

Күләш Байсейітова әуен байқауларына 9 жасынан бастап қатысып, кішкентайынан дарындылығын танытты. Оның керемет дауысы мен сахнадағы шеберлігі жастарға үлгі болып, қазақ өнерінің дамуына үлкен үлес қосты.

Қанабек сахнада 20-дан астам әртүрлі рөлдерді шеберлікпен орындап, өнердің шебері атанды. Сонымен қатар, екеуі бірге балаларға қуыршақ театр қойылымдарын жазып, ұлттық мәдениетті насихаттауда ерекше рөл атқарды. Бұл олардың өнерге қосқан шығармашылық пен педагогикалық еңбегінің айқын дәлелі.

19. Атақты тұлғалар халық жүрегінде – естеліктер мен ескерткіштер

Ұлы өнер қайраткерлерінің есімдері тек шығармалары арқылы ғана емес, сонымен қатар олардың құрметіне қойылған ескерткіштер мен аталған мекемелер арқылы да сақталады. Мысалы, Күләш пен Қанабек есімдері қазақтың мәдени тарихында алтын әріптермен жазылған. Олардың құрметіне арнайы театрлар, көшелер аталып, естеліктер ұйымдастырылып, жас ұрпаққа тарихы мен мұрасы жеткізіледі. Бұл естеліктер халықтың жүрегінде мәңгі сақталып, ұлы тұлғалардың рухын жандандырмай қоймайды.

20. Өнер әлемінде мәңгі жарқыраған жұлдыздар

Күләш пен Қанабек Байсейітовтер қазақ өнерінің шоқтығы биік жұлдыздары. Олардың өмірлері мен еңбектері ұрпақтар үшін үлгі ретінде қалды. Махаббатпен, қажырлы еңбекпен жасалған олардың жолы қазақтың мәдени және рухани көзқарасына зор үлес қосып, өнер әлемінде мәңгі жарқырай береді.

Дереккөздер

Жұмаділов, Б. Қазақтың музыкалық мәдениеті: тарих және даму жолдары. Алматы, 2018.

Әбдіқалықова, Г. Күләш Байсейітова – қазақ операсының негізін қалаушы. Астана, 2020.

Мұхамедиев, С. Қанабек Байсейітов: сахнаның алтын дәстүрі. Қарағанды, 2019.

Тұрсынжанұлы, Д. Кеңес дәуіріндегі қазақ театр өнері. Алматы, 2017.

Сәрсенов, А. Қазақ өнерінің көрнекті тұлғалары. Нұр-Сұлтан, 2021.

Тәжібаев, М. Қазақ өнерінің дамуы туралы. Алматы, 1980.

Бәйтерекова, А. Қазақтың халықтық өнері. Астана, 2012.

Әлімбеков, Ж. Қазақ театр өнерінің тарихы. Шымкент, 2005.

Құлтымырұлы, Н. Ұлтымыздың дарынды әншілері. Алматы, 2015.